A Conversation with the past for the future - Amsterdam

Hier vind je de teksten en audiofragmenten die samen de kunstinstallatie in Amsterdam vormen, evenals meer informatie over de portretten die erin worden tentoongesteld.  Door middel van een sfeervolle installatie van vlaggen en audiofragmenten nodigt het een breed publiek uit om zich te verbinden met gedeelde geschiedenissen en persoonlijke verhalen.
Soraya Reichi & Milly

Als onderdeel van de performance Returning the Gaze die Sites of Memory in 2022 realiseerde, werden 130 portretten op stof gedrukt en tentoongesteld op het Abdijplein in Middelburg. Dit herdenkingsgebaar eerde 130 tot slaaf gemaakte mannen, vrouwen en kinderen uit Angola die daar in 1596 gedwongen moesten staan. Zij waren gevangenen aan boord van het schip van koopman Pieter van der Hagen en kapitein Melchior van den Kerckhoven. Op 18 november werd een kijkdag georganiseerd op het Abdijplein, waarbij zij aan de inwoners van de stad werden getoond. Als gedoopte christenen konden ze in vrijheid leven, maar twee weken later werden ze opnieuw tot slaaf gemaakt door de regering van de Republiek der Nederlanden. Na ruim 6 maanden gevangenschap in Middelburg werden ze weer aan boord genomen en verkocht in West-Indië. Omdat er geen namen of afbeeldingen van hen bewaard zijn gebleven, worden hun gelijkenissen weergegeven als silhouetten, waardoor ze aanwezigheid en waardigheid krijgen. Achter elk gezicht bevindt zich een lusona, zandtekeningen die door het Chokwe-volk uit Angola als geheugensteuntje worden gebruikt om spreekwoorden, fabels, spelletjes, raadsels en dieren te onthouden en kennis over te dragen. Er worden vijf verschillende lusona gebruikt, namelijk schepping, huwelijk, vriendschap, schildpad en antilope. Geneeskrachtige planten omlijsten de onderkant van elk silhouet.


Asih Nije-Sungkono & Ruth Ruijgers

Laksamana Kumahayalati (1550-1615) was de eerste vrouwelijke admiraal van de marine van het Sultanaat van Aceh, dat het gebied van het huidige Aceh, Sumatra in Indonesië, regeerde. Met haar leger van weduwen, de Inong Balee, vocht zij tegen de Nederlanders en de Portugezen. Sitie, van wie geen achternaam of geboortedatum of overlijdensdatum bekend is, werd in mei 1752 van Zuid-Celebes (het huidige Sulawesi, Indonesië) naar Utrecht in Nederland gebracht. Daar diende zij in het huishouden van Joan Gideon Loten, die een lange carrière had bij de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC), waaronder een functie als gouverneur van Makassar. Sitie werd van Makassar naar Batavia vervoerd en reisde vervolgens naar Nederland. Een vriend van Loten noemde haar het mooiste meisje van Makassar. Raden Adjeng Kartini (1879-1904) was een adellijke vrouw van Java, Indonesië. In haar gepubliceerde artikelen en in brieven aan Nederlandse vrienden deelde zij haar opvattingen over de oneerlijke behandeling van vrouwen, het gebrek aan onderwijs voor meisjes en koloniale ongelijkheid. Kartini verzette zich fel tegen polygamie. Samen met drie van haar zusters richtte zij scholen voor meisjes op, die later bekend werden als de Kartini-scholen. Siti Aminah (1919–1983) was de grootmoeder van Asih Nije-Sungkono, danseres, pencak silat-specialiste en verteller in Forget to Remember. Siti Aminah groeide op op het eiland Java, Indonesië. In haar jongere jaren was zij actief in verschillende vrouwenbewegingen. Zij trouwde met Sukrisno, een journalist die onder het regime van Sukarno (de eerste president van Indonesië) ambassadeur werd. Na de staatsgreep van Suharto en zijn leger in 1965 vluchtte Siti Aminah met haar kinderen naar China via Vietnam (waar haar man gestationeerd was). Als zij niet was gevlucht, zou zij waarschijnlijk door het leger zijn gearresteerd of geëxecuteerd. Siti Krisnowati (1949) is de moeder van Asih Nije-Sungkono, danseres, pencak silat-specialiste en verteller in Forget to Remember. Op 16-jarige leeftijd fietste Siti Krisnowati zelfstandig naar de Vietnamese ambassade in Jakarta, Indonesië, om de vlucht van haar familie te regelen. Eenmaal in China leefden zij daar vele jaren samen met andere Indonesische mensen, allen staatloos, omdat ze het oneens waren met de nieuwe regering. In 1981 kwam zij met haar man en zoon naar Nederland. Zij sprak geen Nederlands en haar medische diploma werd niet erkend. In een nieuw land en een andere cultuur voedde zij haar kinderen op met Indonesische normen en waarden, zodat ze hun wortels niet zouden vergeten. Nu geniet zij van haar twee kleinkinderen, de tweede generatie geboren in Nederland. Ook zij, met een lichtere huid en bruin haar, voelen nog steeds verbondenheid met Indonesië.


Tieka Masfar & Cecilia Rizal

Siti Katiding (1859–1963), over-overgrootmoeder van Tieka Masfar, performer en verteller in Forget to Remember. Siti Katiding was vier keer getrouwd en leefde in een matriarchaat, wat ook betekende dat zij land veiligstelde voor zichzelf en haar dochter. Ze was mooi en zeer beroemd in Padang, Indonesië. Ze was een koppelaar en regelde het huwelijk van Tieka’s overgrootmoeder en overgrootvader, Omi en Opi. Ze werd meer dan honderd jaar oud. Nurleila Nur (1926–2003), grootmoeder van Tieka Masfar, performer en verteller in Forget to Remember. Toen haar man thuis kwam met een andere vrouw, vertrok zij. Ze had geen interesse om eigenaarsschap van het land te claimen en besloot voor zichzelf te werken. Vanuit Padang verhuisde ze naar Jakarta en werkte in een Nederlandse fabriek. Ze sprak vloeiend Nederlands, schreef brieven met Tieka en zei altijd dat zij haar vader moest laten bidden. Aurelia Lily Nelmida (1946), moeder van Tieka Masfar, performer en verteller in Forget to Remember. Geboren als middelste kind in Luna La Union, Filipijnen. Op 17-jarige leeftijd verhuisde ze naar de stad Manila om te werken aan de Women’s University, waar ze tegelijkertijd lessen kon volgen. De weg was lang, maar ze voltooide haar studie. In de jaren ’70 kreeg ze de kans om in Amsterdam, Nederland, te werken met een groep Filipijnse vrouwen. Ze bleef hier en kon met hard werken, toewijding en liefde haar familie uit de armoede halen. Dit was haar missie in het leven en ze bleef altijd koers houden. Cipriana Nuval Nelmida (1916–1993), grootmoeder van Tieka Masfar, performer en verteller in Forget to Remember. Ze woonde in Luna La Union, Filipijnen, en kreeg negen kinderen: twee zonen en zeven dochters. Tieka’s moeder was de vierde dochter en zij heeft slechts één broer ontmoet. Cipriana was de vriendelijkste vrouw. Ze heeft veel doorstaan en opgeofferd, maar had altijd ruimte voor liefde. Johana Amin (1923–2008), grootmoeder van Cecilia Rizal, deelnemer aan de workshop A Conversation with the Past for the Future. Johana Amin werd geboren in Sumatra, Indonesië, en was zachtmoedig, hoffelijk, geduldig en gul. Ze was een toegewijde vrouw en moeder van haar zeven kinderen en belichaamde vrede en harmonie. Ze gaf goed advies aan vrouwen die huwelijksproblemen hadden en werkte vrijwillig als adviseur bij een juridisch hulppunt voor vrouwen en gezinnen. Ze knipte vredesduiven uit papier met woorden van wijsheid en gaf deze weg aan iedereen die haar huis in Jakarta, Indonesië, bezocht.